Phương Pháp Xét Nghiệm Dị Tật Thai Nhi Bằng Siêu Âm Thì Ở Tuần Thứ Mấy

Đa số trường hợp độ mờ da gáy < 3 mm được xếp vào nhóm nguy cơ thấp (ít có nguy cơ bị hội chứng Down). Khi độ mờ da gáy dày 3,5-4.,4 mm có tỷ lệ bất thường nhiễm sắc thể là 21,1% và trong trường hợp ≥ 6,5 mm bất thường nhiễm sắc thể lên tới 64,5%.

Theo PGS.TS Nguyễn Nghiêm Luật, Bệnh viện Medlatec, khi mang thai, tất cả mẹ bầu nên đi xét nghiệm để tầm soát nguy cơ dị tật cho con mình. Tuy nhiên, siêu âm sẽ không phát hiện được sớm dị tật thai nhi. Do đó, các mẹ cần kết hợp siêu âm và làm các xét nghiệm ở từng thời điểm quy định của thai kỳ mới có thể phát hiện được dị tật sớm và chính xác.

Để sinh ra một đứa trẻ khỏe mạnh, không gặp biến chứng thai kỳ, các bà bầu đều cần phải trải qua 7 lần khám, làm xét nghiệm cơ bản này.

Dưới đây là những xét nghiệm dị tật thai nhi ở tuần thứ mấy ? theo từng thời điểm của thai kỳ do PGS.TS Nguyễn Nghiêm Luật khuyến cáo:

Lần khám thai đầu tiên

Sau khi trễ kinh và thử que lên hai vạch, mẹ bầu nên đi khám để kiểm tra tuần tuổi của thai nhi. Bác sĩ sẽ căn cứ vào ngày đầu của chu kỳ kinh để xác định tuổi của thai nhi. 

Tuy nhiên với một số phụ nữ kinh nguyệt không đều, tuổi thai sẽ được dựa vào kết quả của siêu âm. Đặc biệt là khi siêu âm ở thời điểm 11-12 tuần thì việc tính tuổi thai sẽ chính xác. Dựa vào kết quả này, bác sĩ sẽ dự đoán ngày sinh giúp bạn.

Trong lần khám thai này, bác sĩ sẽ tiến hành siêu âm 2D để kiểm tra thai xem thai nhi nằm trong hay ngoài tử cung. Trường hợp bạn thử que đã lên hai vạch, nếu bác sĩ siêu âm đã thấy túi thai trong tử cung nhưng chưa thấy tim thai bạn cũng không phải quá lo lắng vì thai còn quá bé. Thông thường bác sĩ sẽ hẹn ngày để bạn khám lại.

Đo độ mờ da gáy

Kết hợp với tuổi mẹ và xét nghiệm Double test, các bác sĩ sẽ tính toán nguy cơ mắc hội chứng Down sớm trong thai kỳ. Đo độ mờ da gáy cho kết quả chính xác nhất khi thai kỳ ở tuần lễ 11-13. Lưu ý, khi thai nhi sau 13 tuần, chỉ số xác định độ mờ sau gáy không còn độ chính xác cao. Vì vậy, mẹ bầu cần nhớ thời điểm này để đi làm xét nghiệm.

Đa số trường hợp độ mờ da gáy < 3 mm được xếp vào nhóm nguy cơ thấp (ít có nguy cơ bị hội chứng Down). Khi độ mờ da gáy dày 3,5-4.,4 mm có tỷ lệ bất thường nhiễm sắc thể là 21,1% và trong trường hợp ≥ 6,5 mm bất thường nhiễm sắc thể lên tới 64,5%.

Trong trường hợp độ mờ da gáy >3 mm, vào tuần lễ 16-18 thai kỳ (có thể từ tuần lễ 15 tới 22) các mẹ bầu sẽ được tiến hành làm xét nghiệm Triple test (gồm alpha-fetoprotein, hCG và unconjugated estriol).

Làm xét nghiệm Double test và Triple test

Các xét nghiệm sàng lọc trước sinh có rất nhiều, nhưng an toàn và độ tin cậy cao, phổ biến nhất hiện nay là Double test và Triple test qua cách lấy máu của mẹ bầu. 

xét nghiệm giúp tầm soát nguy cơ bị hội chứng Down, nguy cơ dị tật ống thần kinh (cột sống đóng không kín) và thai không có não bộ.

Để thực hiện xét nghiệm, nhân viên y tế chỉ cần lấy mẫu máu mẹ bầu. Xét nghiệm này rất đơn giản, không ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và bé.

- Double test: thực hiện vào 11 tuần 2 ngày đến 13 tuần 6 ngày.

- Triple test: thực hiện vào tuần thứ 14 đến tuần 22, tốt nhất vào tuần thứ 16 đến 18 tuần.

Nếu tiến hành đúng lúc, kết hợp xét nghiệm máu và siêu âm, độ chính xác cho các hội chứng Down, Edwards và dị tật ống thần kinh đạt khoảng 94-96%.

Siêm âm 4D

Thực hiện trong tuần thai thứ 22-24. Trong lần siêu âm này sẽ giúp bác sĩ phát hiện các bất thường về hình thái của nhai nhi như sứt môi, dị dạng ở cơ quan, đặc biệt là các bất thường về tim và hệ xương để từ đó có can thiệp kịp thời.

Xét nghiệm nước tiểu

Xét nghiệm nước tiểu là điều các bác sĩ yêu cầu mẹ bầu thực hiện trước khi sinh. Nó giúp phát hiện các dấu hiệu bệnh tiểu đường trong thai kỳ như dư lượng glucose trong nước tiểu.

 Bệnh ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và thai nhi, nhưng có thể điều chỉnh bằng chế độ dinh dưỡng, vận động thích hợp.

Dư đạm trong nước tiểu có thể là dấu hiệu bị nhiễm trùng, đặc biệt nếu kèm theo các triệu chứng phù hoặc cao huyết áp, mẹ bầu có nguy cơ tiền sản giật.

Siêu âm trước khi sinh

Tuần 35-36, thời gian gần sinh thai phụ sẽ được bác sĩ tiến hành siêu âm theo dõi doppler động mạch não, động mạch tử cung cũng như kiểm tra lượng nước ối, dây rốn… 

Trong thời gian này, bác sĩ cũng có thể cho bạn làm xét nghiệm Non-stress (xét nghiệm để theo dõi nhịp tim thai đơn thuần mà không cần tạo nên cơn co tử cung) để kiểm tra lượng oxy thai nhi nhận được, sức khoẻ của bé. Tuỳ vào tình hình thai phụ, bác sĩ có thể cho thực hiện một số lưu ý xét nghiệm dị tật thai nhi ở tuần thứ mấy cần thiết khác để sẵn sàng cho ngày lâm bồn.

Xét nghiệm máu

Đây là xét nghiệm mọi bà bầu buộc phải thực hiện trước khi sinh theo chỉ định của bác sĩ, để lấy các chỉ số là hemoglobin, hematacrit và số lượng tiểu cầu.

Hemoglobin là một loại protein trong máu cung cấp oxy cho các tế bào, hematacrit là dung tích hồng cầu trong cơ thể.

 Nếu hemoglobin hoặc hematacrit thấp là dấu hiệu mẹ bầu đang thiếu máu, thiếu sắt, cản trở sự phát triển của thai nhi. Cơ thể phụ nữ mang thai cần lượng sắt tăng gấp đôi người bình thường để mang oxy vào hồng cầu.

Ngoài việc kiểm tra các thành phần tế bào của máu, xét nghiệm máu có thể biết được những bệnh gì máu cũng giúp phát hiện xem thai phụ có bị các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STDs) như HIV/AIDS, giang mai, herpes, viêm gan b, C...

Bạn Có Biết Sàng Lọc Thai Nhi Trong 3 Tháng Đầu Là Cần Thiết ?

Những bé có nguy cơ cao mắc các dị tật trên, chúng tôi sẽ tư vấn để sản phụ tiến hành chọc ối, làm sinh thiết gai nhau. Qua kết quả chẩn đoán, sẽ xác định chính xác khả năng bệnh tật của bé”, BS. Xuân chia sẻ.

Trên thực tế, xét nghiệm này sẽ thực hiện tùy thuộc vào tuổi đời của thai nhi và các yếu tố nguy cơ của mẹ bầu. Khi em bé được 11 đến 13 tuần tuổi thì mẹ bầu sẽ được siêu âm để nhằm khảo sát hình thái của bào thai (lúc này đã có thể phát hiện được các dị tật nặng như thai không có sọ). 

BS. Mai Văn Xuân, Khoa Sản BVÐK Ðồng Nai cho hay, bệnh viện (BV) đã triển khai sàng lọc thai nhi trước sinh và sơ sinh được 3 năm. Hiện nay, hầu hết các bà mẹ đến khám thai tại BV đều được tư vấn để làm các xét nghiệm sàng lọc này. Ða phần, các bà mẹ đều đồng ý làm các xét nghiệm. Từ tuần thứ 11 - 14, các bà mẹ được tư vấn xét nghiệm “double test” và siêu âm để kiểm tra độ mờ da gáy (qua kết quả kiểm tra độ mờ da gáy, bác sĩ có thể phán đoán chính xác 75% nguy cơ trẻ bị Down) và đo chiều dài đầu, mông của em bé.

 Trong đó, xét nghiệm máu để sàng lọc các bệnh lý về rối loạn nhiễm sắc thể như: hội chứng Down (một dạng bệnh bẩm sinh gây ảnh hưởng đến phát triển trí tuệ và thể chất ở trẻ), hội chứng Edwards (một tình trạng rất hiếm gặp gây ra bởi số lượng nhiễm sắc thể bất thường trong tế bào của cơ thể khiến trẻ chỉ có thể sống được vài ngày, vài tuần, hoặc vài tháng. 

Những trẻ sống lâu hơn một năm đều có nhiều vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe), hội chứng Patau (trẻ sơ sinh mắc hội chứng này thường tử vong trong ngày đầu hoặc trong tuần đầu tiên, chỉ 5 - 10% trẻ sơ sinh nhiễm bệnh sống trong một năm).

Nếu bỏ qua giai đoạn trên, bà mẹ có tuổi thai từ 14 - 20 tuần có thể yêu cầu làm xét nghiệm “triple test” vừa kiểm tra được các hội chứng trên của trẻ, vừa phát hiện được nguy cơ bị dị tật ống thần kinh ở trẻ. Ngoài ra, lúc này, siêu âm 3, 4 chiều cũng có thể khảo sát những dị tật khác: sứt môi, khoèo chân, dị tật về tim, tiêu hóa, đường tiết niệu. “Sau các xét nghiệm trên, nếu phát hiện sự bất thường, bác sĩ sẽ gọi điện trực tiếp cho gia đình để tư vấn cho họ. 

Những bé có nguy cơ cao mắc các dị tật trên, chúng tôi sẽ tư vấn để sản phụ tiến hành chọc ối, làm sinh thiết gai nhau. Qua kết quả chẩn đoán, sẽ xác định chính xác khả năng bệnh tật của bé”, BS. Xuân chia sẻ.

BS. Xuân kể: 2 năm trước, có một sản phụ hơn 40 tuổi sau khi làm xét nghiệm “double test” có nguy cơ cao. “Chúng tôi đã tư vấn để gia đình sản phụ đồng ý chọc ối, sinh thiết gai nhau. May mắn, họ đã làm theo tư vấn của bác sĩ và kết quả chẩn đoán xác định bé phát triển bình thường. Hiện bé đã được gần 2 tuổi”, BS. Xuân nhớ lại.

Theo Tổ chức Y tế thế giới, tỷ lệ dị tật bẩm sinh ở trẻ sơ sinh là 1,73%, do đó mỗi năm thế giới có khoảng 8 triệu trẻ chào đời với một dị tật bẩm sinh. Mỗi năm ở Việt Nam có khoảng 1,5 triệu em bé sinh ra thì có đến 1.400 - 1.800 trẻ bị bệnh hội chứng Down; 200 - 250 trẻ bị hội chứng Edwards; 1.000 - 1.500 trẻ bị dị tật ống thần kinh; 300 - 400 trẻ bị suy giáp bẩm sinh…

Có rất nhiều gói xét nghiệm sàng lọc trước khi sinh, tuy nhiên, để chị em hình dung cụ thể hơn thì xin giới thiệu gói sàng lọc trước sinh chị em tham khảo. Gói xét nghiệm này có giá 733.000 đồng với các xét nghiệm: 

Xét nghiệm Double Test - giá 420.000 đồng; xét nghiệm Beta - HCG định lượng - giá 115.000 đồng; Xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu ngoại vi bằng máy Laser - giá 55.000 đồng; xét nghiệm tổng phân tích nước tiểu - giá 44.000 đồng; xét nghiệm Glucose với giá 22.000 đồng; xét nghiệm Calci với giá 17.000 đồng, Calci ion hóa với giá 28.000 đồng; sắt với giá 32.000 đồng. chi phí xét nghiệm nipt này đã bao gồm có phí xử lý và phí lấy mẫu.

Trong quá trình thăm khám, tùy thuộc vào tuổi đời của thai nhi và tình hình sức khỏe của mẹ mà các bác sĩ sẽ hướng dẫn cho thai phụ nên làm xét nghiệm nào là phù hợp nhất, nhờ đó mà có thể chẩn đoán được sớm và chính xác các dị tật của bào thai. Trên thực tế, các góixét nghiệm sàng lọc thai nhi sẽ được các bác sĩ tư vấn tận tình, chu đáo, mẹ bầu có thể yên tâm để lựa chọn hình thức xét nghiệm cho phù hợp với sức khỏe của mình.

Trong xét nghiệm sàng lọc thai nhi có đo độ mờ da gáy kết hợp xét nghiệm sinh hóa Double test với mục đích ước tính nguy cơ em bé có điểm bất thường về nhiễm sắc thể hay không.

Tiếp nữa là xét nghiệm bộ ba - Triple test bằng cách sử dụng máu của mẹ bầu để tìm hiểu nguy cơ của một số rối loạn bẩm sinh có ở bào thai. 

Xét nghiệm này được thực hiện khi thai nhi được khoảng 15 – 20 tuần, nhưng để chính xác nhất thì nên tiến hành khi thai từ 16 – 18 tuần. Đây là xét nghiệm được tính toán dựa theo phần mềm gamma và dựa vào nhiều yếu tố như: tuổi thai, cân nặng của mẹ, bệnh lý mẹ đi kèm, song thai hay đa thai...

Đối với những xét nghiệm trên, nếu như mẹ có nguy cơ cao hội chứng Down thì sẽ được Bác sĩ tư vấn chọc ối hoặc sinh thiết gai nhau. Đây là phương pháp nhằm khảo sát tình trạng rối loạn các nhiễm sắc thể ở bào thai nếu có, giúp chẩn đoán chính xác xem em bé có bị hội chứng Down hay không.

Đối tượng để thực hiện xét nghiệm này là tất cả phụ nữ mang thai, các chuyên gia y tế khuyên các mẹ nên thực hiện việc xét nghiệm sàng lọc trước khi sinh. Thế nhưng, có một số mẹ thuộc nhóm đặc biệt cần phải tiến hành làm xét nghiệm, đó là: Những phụ nữ mang thai trên 35 tuổi ; những người có tiền sử gia đình bị dị tật bẩm sinh; trường hợp sử dụng hoặc tiếp xúc với các chất ảnh hưởng đến em bé; chị em có sự tiếp xúc với môi trường phóng xạ cao; chị em bị tiểu đường và sử dụng isulin; chị em bị nhiễm virus nào đó trong thời gian mang thai...

Bạn Có Biết Sàng Lọc Trước Sinh Không Xâm Lấn Tránh Được Dị Tật Bẩm Sinh

Các phương pháp chẩn đoán trước sinh truyền thống gồm chọc hút dịch ối, sinh thiết tua rau cho độ chính xác cao nhưng tiềm ẩn nhiều yếu tố không an toàn như tăng nguy cơ sảy thai, rò dịch ối, chảy máu âm đạo, nhiễm trùng

PV: Được biết có hai sàng lọc trước sinh không xâm lấn (XN) được sử dụng trong tầm soát dị tật thai nhi là XN sàng lọc và XN chẩn đoán. Thưa bác sĩ, những XN này có ý nghĩa như thế nào?

TS-BS Lê Thị Thu Hà: XN sàng lọc dùng để đánh giá nguy cơ bất thường của thai nhi. Lưu ý, nguy cơ cao không đồng nghĩa với có bất thường thật sự. XN chẩn đoán nhằm xác định thai nhi có bất thường về hình thái hoặc bất thường về nhiễm sắc thể.

Theo thống kê của Trung tâm chẩn đoán trước sinh, Bệnh viện Phụ sản Trung ương, hiện tỷ lệ thai nhi dị dạng ở Việt Nam là khoảng 3% (trên tổng số 1,5-1,6 triệu trẻ sơ sinh ra đời/năm), trong đó hay gặp nhất là dị tật ở hệ thống thần kinh, đầu - mặt - cổ, ngực - bụng.

Dị tật thai nhi để lại những hậu quả nặng nề cho gia đình và xã hội. Với sự tiến bộ của y học và nhận thức về sức khỏe của cộng đồng ngày một tăng lên, sàng lọc chẩn đoán trước sinh ngày càng trở nên thiết yếu và phổ biến nhằm giảm tỷ lệ tử vong, tỷ lệ dị tật, tỷ lệ chậm phát triển về thể chất và trí tuệ ngay từ giai đoạn đầu đời.

Các phương pháp chẩn đoán trước sinh truyền thống gồm chọc hút dịch ối, sinh thiết tua rau cho độ chính xác cao nhưng tiềm ẩn nhiều yếu tố không an toàn như tăng nguy cơ sảy thai, rò dịch ối, chảy máu âm đạo, nhiễm trùng, … Phương pháp sàng lọc truyền thống gồm kết hợp sàng lọc huyết thanh mẹ (double test, triple test) và siêu âm vẫn chưa đáp ứng được nguyện vọng của thai phụ vì độ dương tính giả cao, từ đó làm tăng tỷ lệ thai phụ phải chọc ối không cần thiết.

Với những ưu điểm vượt trội của mình, phương pháp sàng lọc trước sinh không xâm lấn ngay từ tuần thứ 9 (NIPT) khắc phục được nhiều hạn chế trên. Tiến sĩ Phạm Thu Hằng – người đã từng có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực Di truyền và Sinh học phân tử - Trung tâm Công nghệ Gen - Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec cho biết: “Quá trình mang thai, trong máu người mẹ ngoài AND của bản thân còn có AND tự do của thai nhi.

Tiếp theo là các XN sàng lọc huyết thanh: được thực hiện ở các thời điểm khác nhau trong thai kỳ và giúp sàng lọc nguy cơ một số bất thường đặc biệt của thai. Cụ thể:

- XN α-fetoprotein trong huyết thanh mẹ: chủ yếu sàng lọc các khiếm khuyết của ống thần kinh.

- Double test (β - hCG và PAP - A) trong huyết thanh mẹ: XN sàng lọc hội chứng Down, thường được thực hiện khi thai được 11-13 tuần sáu ngày.

- Tripple test (β - hCG, estriol và AFP) trong huyết thanh mẹ: sàng lọc chủ yếu cho hội chứng Down, thực hiện trong ba tháng giữa của thai kỳ.

Các thủ thuật xâm lấn:

- Chọc ối là XN chẩn đoán, xâm nhập, khá an toàn và tin cậy trong chẩn đoán bất thường nhiễm sắc thể thai nhi, thường được thực hiện khi thai 17 - 19 tuần. Nước ối được XN để chẩn đoán các bất thường về gen như rối loạn đơn gen (bệnh hồng cầu hình liềm), lệch bội; chẩn đoán sức khỏe thai nhi, tình trạng nhiễm trùng bào thai…

Những sàng lọc trước sinh không xâm lấn và chẩn đoán tiền sản 

- Sinh thiết gai nhau được thực hiện khi thai 9-12 tuần, tốt nhất khi thai 10 tuần. Ưu điểm của sinh thiết gai nhau so với chọc ối là cho kết quả nhanh và thực hiện sớm trong thai kỳ. Các dị tật thai được chẩn đoán sớm, do đó dễ dàng chấm dứt thai kỳ hơn. Tuy nhiên, nguy cơ sẩy thai khi sinh thiết gai nhau cao hơn chọc ối khoảng 2-3%.

- XN Harmony và Panorama là những XN không xâm lấn, có giá trị sàng lọc cao. Những XN này có thể dùng để phát hiện ba bất thường nhiễm sắc thể thai nhi thường gặp nhất là hội chứng Down (trisomy 21), hội chứng Edwards (trisomy 18) và hội chứng Patau (trisomy 13). 

Tuy nhiên, những trường hợp có kết quả dương tính vẫn cần làm XN chẩn đoán như chọc ối hoặc sinh thiết gai nhau. XN Harmony và Panorama cũng không thay thế cho siêu âm trong chẩn đoán bất thường hình thái thai nhi. Chi phí XN rất cao. Hiện, Bệnh viện Từ Dũ chưa áp dụng kỹ thuật này.

Thay vì chọc ối, sinh thiết rau gây ảnh hưởng trực tiếp tới thai nhi thì phương pháp sàng lọc trước sinh không xâm lấn (NIPT) an toàn hơn hẳn vì chỉ cần lấy 20ml máu trong tĩnh mạch người mẹ từ tuần thai thứ 9 trở đi để tiến giải trình tự AND. Kết quả này sẽ giúp các chuyên gia xác định thai nhi có hay không sự bất thường của một số nhiễm sắc thể như thường gặp như hội chứng Down, Patau, Edward, Turner, Klinerfelter, …

Một số XN có thể được sử dụng với hai mục đích sàng lọc và chẩn đoán. Các XN sàng lọc thường không gây hại, không mang tính xâm nhập. Và, không phải tất cả các dị tật thai nhi đều được phát hiện bằng các XN sàng lọc.

Những xét nghiệm cơ bản trong sàng lọc và chẩn đoán tiền sản 

- Đầu tiên là siêu âm, gồm: siêu âm đo độ mờ gáy và siêu âm khảo sát hình thái học thai nhi. Siêu âm đo độ mờ gáy là XN sàng lọc dị tật thai nhi được thực hiện khi thai từ 11-13 tuần sáu ngày hay khi chiều dài đầu mông của thai từ 45-84mm. Độ mờ gáy tăng có liên quan đến tăng nguy cơ một số dị tật thai. Trước đây độ mờ gáy # 3mm được xem là bất thường, nhưng hiện nay độ mờ gáy cần phải được điều chỉnh theo tuổi thai ở từng thời điểm đo.

Siêu âm khảo sát hình thái học thai nhi là XN sàng lọc và chẩn đoán dị tật thai nhi. Tuổi thai thường được khảo sát là 20-24 tuần. Qua siêu âm, có thể chẩn đoán các bất thường về cấu trúc của thai.

Mẹ Bầu Nên Chủ Động Đăng Ký Khám Sàng Lọc Trước Sinh

Bác sỹ Phạm Thị Thùy, Phó Trưởng khoa Hỗ trợ sinh sản và sàng lọc trước sinh, Bệnh viện Sản - Nhi Hưng Yên cho biết: Khám sàng lọc trước sinh là việc sử dụng các biện pháp thăm dò đặc hiệu trong thời gian mang thai để chẩn đoán xác định các trường hợp bệnh do rối loạn di truyền nhiễm sắc thể ở thai nhi .

Sàng lọc trước sinh và chẩn đoán tiền sinh là hai phạm trù của chăm sóc tiền sinh, giúp phát hiện các bất thường về cấu trúc, nhiễm sắc thể và gen của phôi thai sớm nhất có thể. Ngày nay, khoa học tiến bộ có thể sàng lọc dị tật ngay trước khi phôi thai hình thành, ví dụ như chẩn đoán di truyền tiền cấy phôi (PGD - Preimplantation genetic diagnostic) dành cho thai thụ tinh ống nghiệm.

Mục tiêu của sàng lọc trước sinh là sử dụng các công cụ không xâm lấn thực hiện cho tất cả các sản phụ, từ đó phân loại ra nhóm có nguy cơ cao và nhóm có nguy cơ thấp. Sau đó, nhóm sản phụ có nguy cơ cao sẽ được tư vấn làm các xét nghiệm xâm lấn hoặc cao cấp (chọc ối, sinh thiết gai nhau, MRI) để chẩn đoán bất thường.

Tùy theo các bất thường thai nhi có thể sửa chữa được hay không mà tư vấn cho cặp vợ chồng tiếp tục giữ thai hay không. Các phương tiện sàng lọc trước sinh bao gồm: siêu âm thai và xét nghiệm máu mẹ (Double test, Triple test, NIPT).     

Mang thai đứa con đầu lòng được 17 tuần, chị Vũ Thị Thúy ở Thọ Vinh (Kim Động) cho biết: “Trước đây, tôi không biết nhiều đến khám sàng lọc trước sinh hay sơ sinh. Nhưng khi đến Bệnh viện Sản - Nhi Hưng Yên siêu âm ở những tuần đầu, tôi được các bác sĩ tư vấn nên khám sàng lọc trước sinh để phát hiện sớm các dị tật của thai nhi. Vì vậy, từ khi đủ 12 tuần tuổi đến nay, tôi thường đến bệnh viện khám thai. Hiện em bé phát triển bình thường nên tôi rất yên tâm”.

Bác sỹ Phạm Thị Thùy, Phó Trưởng khoa Hỗ trợ sinh sản và sàng lọc trước sinh, Bệnh viện Sản - Nhi Hưng Yên cho biết: Khám sàng lọc trước sinh là việc sử dụng các biện pháp thăm dò đặc hiệu trong thời gian mang thai để chẩn đoán xác định các trường hợp bệnh do rối loạn di truyền nhiễm sắc thể ở thai nhi như: Hội chứng Down, hội chứng Ewards, hội chứng Patau, dị tật ống thần kinh…

Thời gian lý tưởng để thực hiện sàng lọc trước sinh là tầm soát 3 tháng đầu của thai kỳ, tốt nhất là từ 12 tuần; tầm soát 3 tháng giữa của thai kỳ, tốt nhất từ 16 -18 tuần bằng các phương pháp: Xét nghiệm máu của mẹ (Double test, Triple test), siêu âm hình thái và cấu trúc các cơ quan của thai nhi. 

Việc khám sàng lọc trước sinh không mất nhiều thời gian và không tốn kém, mà người mẹ có thể biết được chính xác đến 95% thai nhi của mình khỏe mạnh hay có vấn đề gì bất thường. 

Bác sĩ Phạm Thị Thùy cho biết thêm, hiện nay, trung bình một tháng có từ 500 – 600 thai phụ đến Bệnh viện Sản - Nhi Hưng Yên SLTS bằng phương pháp xét nghiệm máu và siêu âm nhằm phát hiện sớm các bất thường của thai như: Down, vẹo tay, vẹo chân, sứt môi, dị tật ống thần kinh, khuyết tật về tim… 

Đối với SLSS, trung bình một tháng bệnh viện thực hiện khoảng 400 – 500 ca lấy máu gót chân và 400 ca siêu âm tim và đã phát hiện nhiều ca thiếu men G6PD (bệnh gây biến chứng vàng da, biến chứng thần kinh, chậm phát triển tâm thần, vận động).

Tại Hưng Yên, đề án “Nâng cao chất lượng dân số thông qua tuyên truyền, vận động, can thiệp, giảm thiểu sớm tật, bệnh ở thai nhi và sơ sinh” được triển khai từ năm 2007 đã và đang mang lại nhiều kết quả quan trọng, góp phần nâng cao nhận thức của người dân về công tác SLTS&SS, từ đó tự giác tham gia SLTS&SS. 

Chi cục DS -KHHGĐ tỉnh đã tổ chức tập huấn SLTS&SS cho đội ngũ cán bộ dân số từ tỉnh, huyện, thành phố đến cơ sở và cán bộ y tế chuyên khoa sản các bệnh viện huyện, tỉnh về kỹ thuật lấy máu gót chân; triển khai các hoạt động tuyên truyền, nói chuyện chuyên đề cho phụ nữ đang mang thai và trong độ tuổi sinh đẻ về mục đích, ý nghĩa của việc lấy máu gót chân trong chẩn đoán bệnh sớm cho trẻ sơ sinh... Qua đó, nhiều người dân đã nhận thức được sự cần thiết của việc SLTS&SS, chủ động đăng ký khám và biết thêm về chi phí sàng lọc trước sinh.

Ông Dương Văn Dũng, Chi cục phó Chi cục Dân số – Kế hoạch hóa gia đình tỉnh Hưng Yên cho biết: “Thời gian tới, tỉnh sẽ tiếp tục duy trì, đẩy mạnh các hoạt động của đề án “Sàng lọc trước sinh và sơ sinh”. 

Trong đó, công tác tư vấn, hướng dẫn, tuyên truyền đến người dân sẽ được thực hiện phong phú, đa dạng như tư vấn nhóm, tư vấn trực tiếp, phát tờ rơi, tuyên truyền trên phát thanh… để người dân biết và tham gia; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực chuyên khoa về khám sàng lọc trước sinh, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, kỹ thuật hiện đại…”. 

Sàng lọc sơ sinh (SLSS) được tiến hành bằng cách lấy máu gót chân trẻ sau 48 giờ và trước 72 giờ sau sinh. Đây là biện pháp dự phòng hiện đại, dùng kỹ thuật y khoa để phát hiện những bệnh liên quan đến nội tiết, chuyển hóa, di truyền cần điều trị ngay sau khi đứa trẻ vừa chào đời chưa có các biểu hiện lâm sàng, nhằm loại bỏ hoặc giảm thiểu các di chứng của bệnh, nhờ đó trẻ có thể phát triển bình thường cả về thể chất và tinh thần. Hiện Bệnh viện Sản - Nhi Hưng Yên có 4 gói sàng lọc lấy máu gót chân xét nghiệm phát hiện sớm được từ 2 – 73 bệnh cho trẻ… 

Trong đó có bệnh thiếu men G6PD (gây biến chứng vàng da, biến chứng thần kinh, chậm phát triển tâm thần, vận động); suy tuyến giáp trạng bẩm sinh (rối loạn hoặc thiếu hụt tổng hợp hormone tuyến giáp, chậm phát triển trí tuệ) và tăng sản thượng thận bẩm sinh (rối loạn nhiễm sắc thể giới tính). 

Những bệnh này nếu được phát hiện sớm có thể điều trị khỏi hoàn toàn, nếu chậm trễ từ 2- 3 tháng thì không thể điều trị nữa, trẻ sẽ bị di chứng nặng nề về tâm thần và thể chất suốt đời.

Giữa tháng 7.2018, chị L.T.V. ở xã Ông Đình (Khoái Châu) sinh con tại Bệnh viện Sản - Nhi Hưng Yên. Ngay sau đó, chị được bác sĩ tư vấn lấy máu gót chân cho con để làm xét nghiệm sàng lọc sau sinh. Kết quả xét nghiệm lần đầu cho thấy, bé có nguy cơ bị thiếu men G6PD. Bệnh viện đã gửi kết quả sàng lọc về gia đình và thông báo để gia đình đưa bé đến xét nghiệm lần 2.

Đây là một trong nhiều trường hợp trẻ sơ sinh ở Hưng Yên được phát hiện một số bệnh sớm nhờ việc xét nghiệm máu gót chân ngay 48 giờ sau sinh. Việc phát hiện bệnh sớm, từ đó đã đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời giúp trẻ sơ sinh phát triển khỏe mạnh góp phần nâng cao chất lượng dân số.

Xét Nghiệm Sàng Lọc Trước Khi Sinh Vào Thời Điểm Nào Là Chuẩn Xác Nhất

Các bác sĩ sẽ tiến hành siêu âm hình thái thai nhi, đo độ mờ da gáy để phát hiện nguy cơ trẻ mắc hội chứng down, cũng như có thể phát hiện .

Để giảm thiểu tình trạng này, mẹ bầu trong quá trình mang thai ngoài việc chú ý chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt, nghỉ ngơi thì cần phải đi khám thai định kỳ, thực hiện siêu âm chẩn đoán, sàng lọc trước khi sinh ở những thời điểm quan trọng, nhằm phát hiện sớm và có biện pháp xử lý kịp thời.

Thực hiện siêu âm chẩn đoán, sàng lọc dị tật thai nhi ở những thời điểm quan trọng giúp phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường của thai nhi \

Bác sĩ Vũ Khắc Hoàng, Trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Thu Cúc cho biết, trước đây các bà bầu được các bác sĩ khuyên đi siêu âm khám thai ở các tuần 12, tuần 22 và tuần 32.

Nhưng hiện nay, thời điểm vàng để siêu âm chẩn đoán, sàng lọc dị tật thai nhi đã có sự thay đổi, chuyển xuống ở những thời điểm sớm hơn là tuần 12, tuần 18 và tuần 28.

Bởi, với các trang thiết bị máy móc hiện đại như hiện nay, việc xác định dị tật có thể tiến hành ở những thời điểm sớm hơn.

Và hơn nữa, có những dị tật thai nhi liên quan đến vấn đề chỉ định bỏ thai nhi để tốt hơn cho cả mẹ và bé nên cần phải được chẩn đoán sớm.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến dị tật của thai nhi như: Mẹ trên 35 tuổi hoặc bố trên 50 tuổi khi sinh con; Tiền sử cá nhân hay gia đình có khuyết tật bẩm sinh; Mẹ sử dụng một số loại thuốc vào thời điểm mang thai; Bố (mẹ) sống hoặc làm việc trong môi trường độc hại, mẹ thiếu acid folic trước và trong thai kỳ, mẹ bầu bị tăng nhiệt độ cơ thể do sốt cao, hút thuốc hoặc uống rượu khi mang thai…

Việc bác sĩ tiến hành siêu âm hình thái của thai nhi tức là quan sát hình thái từ ngoài vào trong. Hình hài phía bên ngoài nhìn thấy gồm đầu, cổ, tay chân, mắt, mũi, tai… của trẻ.

Bên cạnh đó là hình thái của các cơ quan trong cơ thể trẻ như não, tim, gan, thận, lách, tụy, hệ tiết niệu…

Việc quan sát các cơ quan trong và ngoài cơ thể trẻ từ khi còn là bào thai để phát hiện ra những dấu hiệu bất thường, sàng lọc trước khi sinh.

Trong 3 tháng đầu của thai kỳ:

- Các bác sĩ sẽ tiến hành siêu âm hình thái thai nhi, đo độ mờ da gáy để phát hiện nguy cơ trẻ mắc hội chứng down, cũng như có thể phát hiện các vấn đề khác như thai nhi không có hộp sọ, kẽ hở thành bụng…

- Mẹ bầu cần xét nghiệm máu để xác định xem có bị mắc các bệnh như rubella, HIV và nguy cơ thai nhi có thể có những bất thường về gene hay không. Nếu có, các bác sĩ sẽ tiếp tục thực hiện thêm xét nghiệm sinh thiết gai rau để xác định chính xác tình trạng gene và các vấn đề khác của thai nhi.

Trong 3 tháng giữa của thai kỳ:

- Lúc này thai nhi đã lớn hơn nên các bác sĩ có thể xem xét từng bộ phận trên cơ thể của trẻ. Sàng lọc và chẩn đoán trong thời gian này có thể giúp phát hiện các bất thường về:

+ Hệ thần kinh: não úng thủy, tật nứt đốt sống…

+ Hệ tim mạch: dị tật van tim, mạch máu, tim…

+ Hệ tiêu hóa: dạ dày, ruột..

+ Hệ sinh dục: thận đa nang, van niệu đạo…

+ Xương: bị ngắn chi, loạn sản xương…

Ngoài 3 thời điểm trên, tất cả các thai phụ nên làm thêm xét nghiệm sàng lọc trước khi sinh Triple test, giúp dự đoán nguy cơ dị dạng nhiễm sắc thể của thai nhi.

Việc phát hiện sớm dị tật thai nhi sẽ giúp mẹ bầu có thể hạn chế được những nguy hiểm bằng cách lựa chọn nơi sinh, phương pháp sinh và chuẩn bị tốt cho việc chăm sóc và nuôi dưỡng bé sau khi được sinh ra.

Nhưng mẹ bầu cũng cần lưu ý là không phải phòng siêu âm nào cũng phát hiện được dị tật thai nhi, hoặc không phải phòng khám nào có máy và bác sĩ cũng có thể chẩn đoán được dị tật thai nhi. Mà việc đo độ mờ da gáy hay siêu âm hình thái đều phải được đào tạo chuyên môn riêng. Hiện nay, ở các cơ sở chuyên về sản khoa hay những bệnh viện lớn thường có các bác sĩ có chuyên môn về siêu âm chẩn đoán dị tật thai nhi.

Mẹ nên lưu ý thêm những trường hợp làm tăng nguy cơ thai nhi bị dị tật: 

- Mẹ bầu trên 35 tuổi, bố trên 55 tuổi. 

- Trong gia đình có người mắc bệnh tâm thần, khuyết tật bẩm sinh, dị tật.

- Mẹ đã từng mang thai dị dạng hoặc có tiền sử sảy thai. 

- Kết hôn cận huyết.

- Trong 3 tháng đầu của thai kỳ, mẹ bị mắc các bệnh như: rubella, cảm cúm, bệnh nội khoa…

- Bố hoặc mẹ thường xuyên làm việc, tiếp xúc, hoặc sống trong môi trường độc hại, nhiều hóa chất...

- Bố hoặc mẹ bị dị tật bẩm sinh, hay có tiền sử bệnh tiểu đường, cao huyết áp, thủy đậu…

 - Việc xét nghiệm máu cho mẹ bầu lúc này nhằm xem xét các bệnh tật mới lây nhiễm ở mẹ và các bất thường về nhiễm sắc thể mới phát sinh. Nếu có vấn đề, các bác sĩ sẽ tiến hành chọc ối để xét nghiệm nhằm xác định tình trạng chính xác của thai nhi.

Theo các bác sĩ, có 3 mốc khám thai quan trọng, được coi là bắt buộc để xác định thai nhi có bình thường hay không, đó là: 

- Khám thai ở tuần 12-14: siêu âm vào thời điểm này giúp tính tuổi thai cực kỳ chính xác. Ngoài ra, đây cũng là thời điểm tốt nhất để tiến hành việc đo độ mờ da gáy nhằm dự đoán một số bất thường nhiễm sắc thể nguy hiểm gây bệnh down, dị dạng tim, chi, thoát vị cơ hoành... 

Sau 14 tuần, việc đo này sẽ không còn chính xác nữa. Nếu độ mờ da gáy tăng, vào tuần thứ 18, mẹ bầu cần được chọc ối để phát hiện những bất thường của nhiếm sắc thể, cách làm này cho kết quả chính xác lên đến 90%.

- Siêu âm 4D ở tuần 21-24: đây là thời điểm xuất hiện những dị tật ở thai nhi, nên nếu siêu âm lúc này có thể giúp phát hiện hầu hết các bất thường về hình thái của thai nhi như sứt môi, hở hàm ếch, não úng thủy, tim bẩm sinh, thoát vị hoành, hở thành bụng, hở đốt sống…

chuẩn đoán và sàng lọc trước sinh ở đâu

Đây là lần siêu âm rất quan trọng, vì nếu cần đình chỉ thai nghén thì phải làm trước tuần thứ 28 của thai kỳ.

Siêu âm chỉ nhằm giúp phát hiện các bất thường về hình thái, là những gì nhìn thấy được, chứ không chẩn đoán được các rối loạn về chức năng.

Có khi hình thái của cơ quan không bình thường nhưng chức năng vẫn tốt và ngược lại. Các rối loạn chức năng chỉ có thể được phát hiện sau khi em bé đã ra đời. 

- Siêu âm màu ở tuần 30-32: lần siêu âm này sẽ giúp các bác sĩ phát hiện sớm một số vấn đề về hình thái xảy ra muộn như bất thường ở động mạch, tim và một vùng cấu trúc của não, hay sự bất thường về nhau thai chẳng hạn như dây rốn quấn quanh cổ, bất thường về vị trí bám của dây rốn…

chuẩn đoán và sàng lọc di tật thai nhi

Hơn thế nữa, siêu âm ở thời điểm này cũng giúp các bác sĩ nhận biết tình trạng phát triển nhanh hay chậm của tử cung, là một nguyên nhân gây suy thai và ngạt thai sau sinh.

Bà Bầu Uống Nước Dừa Nên Tránh Những Trường Hợp Dưới Đây

Uống nước dừa khi mang thai vừa giúp bạn bổ sung thêm chất lỏng cho cơ thể, vừa tăng cường các loại vitamin, dưỡng chất có lợi. Đặc biệt, nhiều mẹ bầu bị thiếu ối cũng được khuyến cáo nên uống nước dừa.

Em nói cái này không biết các mẹ thấy sao chớ em thấy 10 bà bầu uống nước dừa là hết thảy 10 bà đều mong muốn con sinh ra da trắng, môi đỏ, mi cong hết. Đấy là lý do mà mẹ nào thấy 2 vạch là lập tức sục sạo trên mạng để kiếm mẹo làm đẹp cho con từ trong “trứng nước”.

Nếu muốn uống nước dừa, mẹ nên chờ đến 3 tháng giữa và 3 tháng cuối thai kỳ. Đặc biệt, với những mẹ có nguy cơ thiếu ối, một số chuyên gia có thể đề nghị bạn uống nước dừa để tăng thêm lượng nước ối.

Giàu vitamin C, chất xơ, can-xi, nước dừa vừa bổ sung chất lỏng, vừa cung cấp chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển “thần tốc” của thai nhi trong tháng cuối. Hơn nữa, uống nước dừa cũng là cách đơn giản để “giải cứu” mẹ bầu khỏi chứng táo bón đang ngày càng trở nên nghiêm trọng trong giai đoạn cuối thai kỳ.

Như chị hai em đây nè, lấy chồng được mấy tháng thì biết tin có bầu. Má chồng chị em thì mừng ra mặt, biết thêm giới tính là cháu gái, bà lại càng khoái hơn. Với kinh nghiệm nuôi dưỡng thành công 4 “vịt giời” xinh đẹp nhà mình, bà đem hết bí quyết truyền lại cho con dâu. Thế là tuần nào bà cũng nhờ bà con dưới quê gửi lên 1 buồng dừa to tổ chảng và bắt con dâu uống mỗi ngày ít nhất 3 trái cho nước ối trong, cháu to khỏe, nhất là con bé sinh ra sẽ trắng trẻ, mịn màng như các con gái của bà.

Sau chừng 3 tháng, chị hai em lên 10kg và tăng cân chóng mặt ở các tháng sau đó. Tới khoảng tháng thứ 5, cơ thể chị em tự nhiên mệt mỏi rã rời. Vào viện xét nghiệm máu thì biết chỉ số đường huyết của chị đang ở mức nguy hiểm. Bác sĩ nói cả chị và bé con trong bụng đều có nguy cơ chịu ảnh hưởng từ biến chứng tiểu đường thai kì nếu không được can thiệp kịp thời.

Các mẹ ơi, thực tế nước dừa là loại nước uống quen thuộc, chứa nhiều khoáng chất quan trọng như clorua, kali và magie có tác dụng thanh nhiệt, giải độc và đã được khoa học chứng minh rất tốt cho phụ nữ mang thai ạ.

Cung cấp dinh dưỡng cho nước ối và tăng ối: Thai nhi được bao bọc bởi túi ối, dung dịch đảm bảo cho bé tránh khỏi các tác động từ bên ngoài và cung cấp dưỡng chất cho sự phát triển. Do đó, nước dừa sẽ cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất cho nước ối sẽ giúp bé phát triển tốt hơn. Với những mẹ có nguy cơ thiếu ối, bác sĩ cũng sẽ đề nghị mẹ uống nước dừa để tăng thêm lượng nước ối cho thai nhi, nhất là trong 3 tháng cuối.

Giúp thai nhi trắng hồng: Mặc dù chưa có nghiên cứu khoa học nào xác thực điều này nhưng theo kinh nghiệm dân gian của các bà, các mẹ, nước dừa vẫn hỗ trợ nhiều mặt cho sự phát triển các tế bào da của thai nhi.

Chuyển dạ nhanh chóng hơn: Theo kinh nghiệm dân gian, khi cơ thể bà bầu xuất hiện các cơn co thắt, hãy lấy một quả dừa tươi, chặt phần đầu rồi để lên bếp đun nóng. Sau đó, bà bầu uống nước dừa  cộng với một quả trứng luộc để cổ tử cung mở nhanh, rút ngắn thời gian sinh nở.

Bổ sung chất điện phân: Xét về thành phần, nước dừa tập hợp đủ các khoáng chất như kali, photpho và canxi nên giúp mẹ bầu điều chỉnh độ pH, tăng hoạt động các cơ, duy trì huyết áp ổn định và cân bằng chất lỏng.

An toàn: Nước dừa là loại nước giải khát hoàn toàn tự nhiên, không chứa hóa chất và chất bảo quản nên đảm bảo không gây hại cho thai nhi. Trong nước này còn chứa rất nhiều vitamin A, B và các vitamin khác nữa.

Lượng đường thấp: Mỗi ly nước dừa chỉ chứa khoảng 6g đường, do đó nếu mẹ lo ngại tiểu đường thai kỳ có thể chọn uống nước dừa thay vì nước mía.

Ngăn ngừa bệnh lý thai kỳ như táo bón, ợ hơi: Nước dừa cũng tăng cường khả năng miễn dịch cho cơ thể, ngăn ngừa các bệnh viêm nhiễm khi mang thai.

Nước dừa tuy mang lại rất nhiều lợi ích cho phụ nữ trong thời kỳ mang thai nhưng không vì thế mà các mẹ uống loại nước này thả cửa đâu ạ. Đây là những thời điểm “chết” mẹ không nên uống nước dừa để tránh gây hại cho thai nhi:

Trong 3 tháng đầu

Đây là thời điểm bà bầu thường xuyên bị nôn ói, ốm nghén, do đó nếu uống nước dừa sẽ làm tình trạng thêm trầm trọng hơn. Ngoài ra, nước dừa còn có tính giải nhiệt, làm mát, mềm yếu gân cơ, hạ huyết áp dần nên có nguy cơ dẫn đến sẩy thai trong 3 tháng đầu. Chưa kể, do chứa hàm lượng dinh dưỡng lớn nên việc uống quá nhiều nước dừa có thể làm cân nặng bà bầu tăng vượt mức cần thiết trong giai đoạn đầu thai kỳ.

Trong 3 tháng cuối

Mẹ bầu cũn không nên uống nước dừa vào 3 tháng cuối thai kỳ vì rất dễ gây dư ối. Với một số bà bầu có nguy cơ bị thiếu ối, bác sĩ sẽ khuyên mẹ uống nước dừa để tăng thêm lượng ối cần thiết.

Ban đêm

Việc uống nước dừa vào ban đêm không hề tốt một chút nào cho sức khỏe bà bầu vì nó khiến họ bị lạnh bụng, dễ dẫn đến đau bụng, gây tiêu chảy.

Khi đang ốm

Uống nước dừa trong lúc cơ thể mẹ bầu không khỏe mạnh sẽ rất dễ gây ngộ độc. Thường khi mệt dù là người bình thường cũng không nên uống nước dừa, huống chi mẹ bầu đang mang trong mình sinh linh nhỏ bé.

Vừa đi nắng về

Mặc dù nước dừa có tác dụng thanh nhiệt cơ thể thật nhưng khi vừa đi nắng bề, mẹ bà bầu uống nước dừa ngay và cũng không được uống quá nhiều. Vì việc này có thể gây hại đến tỳ vị, đầy bụng, khó tiêu, ớn lạnh, rất nguy hiểm cho đường tiêu hóa và lá lách.

Thời điểm bà bầu được khuyến khích uống nước dừa

Tháng thứ 4 , 5, 6 của thai kỳ được xem là thời gian lý tưởng nhất để các mẹ có thể uống nước dừa. Thời điểm lý tưởng trong ngày để uống loại nước này là buổi sáng hoặc buổi trưa để không gây hại sức khỏe của 2 mẹ con. Tuy nhiên, kể cả khi uống nước dừa vào giữa thai kỳ, mẹ cũng nên nên uống khoảng 3 – 4 lần/ tuần hoặc 100 – 150ml/ ngày là đủ.

Nguy Hiểm Không Nếu Bà Bầu Bị Tiểu Đường

Những bà bầu chỉ bị tiểu đường thai kỳ có nguy cơ bị thận mãn tính tăng gấp ba lần. Kết quả cho nhóm thứ hai vẫn nhất quán ngay cả sau khi các nhà nghiên cứu thống kê các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến chức năng thận, chẳng hạn như béo phì, rối loạn huyết áp của thai kỳ và sử dụng một số loại thuốc nhất định.

Bệnh tiểu đường thai kỳ bà bầu chỉ xảy ra khi mang thai và được kết luận khi mức đường trong máu quá cao. Tình trạng này làm tăng nguy cơ sinh non và sinh mổ và một số các biến chứng khác. Các dạng bệnh tiểu đường khác xảy ra ngoài thai kỳ được biết là làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mãn tính, khiến thận gặp khó khăn khi lọc chất thải ra khỏi máu. Một vài nghiên cứu đã nghiên cứu mối liên hệ tiềm năng giữa bệnh tiểu đường thai kỳ và bệnh thận mãn tính.

Bị tiểu đường thai kỳ có nguy cơ bị thận mãn tính cao gấp 9 lần bình thường

Viện Sức khỏe Trẻ em và Phát triển Con người Eunice Kennedy Shriver (NICHD) cho rằng nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy những phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ có thể được khám sức khỏe định kỳ để phát hiện tổn thương thận giai đoạn sớm và được điều trị dứt điểm.

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng những phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ thường có tỷ lệ lọc cầu thận cao hơn, ước tính lượng máu trong một phút đi qua tiểu cầu, các bộ lọc nhỏ trong thận chiết xuất chất thải ra khỏi máu.

Các nhà nghiên cứu đã thu thập mẫu máu và nước tiểu và phân tích dữ liệu từ phụ nữ Đan Mạch có thai từ năm 1996 đến năm 2002. Dữ liệu bao gồm kết quả xét nghiệm bệnh tiểu đường và thận trung bình 13 năm sau đó.

Trong số này, 601 phụ nữ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ và 613 người không mắc bệnh này. Những phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ và sau đó phát triển bệnh tiểu đường có nguy cơ bị bệnh thận cao gấp 9 lần sau này.

Những bà bầu chỉ bị tiểu đường thai kỳ có nguy cơ bị thận mãn tính tăng gấp ba lần. Kết quả cho nhóm thứ hai vẫn nhất quán ngay cả sau khi các nhà nghiên cứu thống kê các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến chức năng thận, chẳng hạn như béo phì, rối loạn huyết áp của thai kỳ và sử dụng một số loại thuốc nhất định.

Còn trong giai đoạn chuyển dạ, trong trường hợp vỡ ối, các tế bào ối vào mạch máu gây tắc mạch ối cũng là một tối cấp cứu sản khoa. Tắc mạch ối nếu xảy ra ở cơ sở y tế không có chuyên khoa sản hoặc có chuyên khoa sản nhưng ở tuyến dưới tỷ lệ tử vong là rất cao. Những tai biến này sẽ được xử lý tốt hơn nếu xảy ra ở bệnh viện tuyến trung ương. tìm hiểu thêm về mang thai 3 tháng đầu

Thậm chí, khi đã mẹ tròn con vuông, thai phụ vẫn có thể phải đối mặt với nguy cơ bị băng huyết, đờ tử cung. Theo bác sĩ Cường, mọi trường hợp sản phụ sau sinh đều có yếu tố nguy cơ trên. Yếu tố nguy cơ sẽ tăng ở các trường hợp thai quá to, đa thai, nạo hút thai nhiều lần, sinh nhiều lần.

Trước những mối nguy trên, chuyên gia khuyến nghị chị em nên trang bị kiến thức về sinh sản, đặc biệt giai đoạn tiền hôn nhân. Trong thai kỳ, người mẹ cần theo dõi chặt chẽ, khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Khi gặp bất cứ vấn đề gì trong thai kỳ, thai phụ cần phải tới gặp bác sĩ theo dõi sớm, tránh hậu quả đáng tiếc.

Những phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ sau đó bị bệnh tiểu đường cũng có nhiều khả năng bị tăng albumin niệu hơn với tỷ lệ creatinine (UACR), một dấu hiệu của bệnh thận. Những phụ nữ chỉ bị tiểu đường thai kỳ không có nguy cơ gia tăng UACR cao.

Nghiên cứu này không thể chứng minh rằng bệnh tiểu đường thai kỳ gây tổn thương thận, và các tác giả lưu ý rằng cần nghiên cứu thêm để xác nhận những phát hiện của họ.

Vào tam cá nguyệt thứ 2, thai kỳ được đánh giá ổn định nhất. Tuy nhiên, theo bác sĩ Cường, giai đoạn này, các sản phụ cũng cần phải chú ý tới nguy cơ dọa sảy thai, ra máu bất thường, nhau bám thấp.

Nhau bám thấp có thể gây ra tình trạng ra máu âm đạo, máu có màu đỏ tươi, ra từng đợt ít hoặc nhiều, thậm chí bác sĩ còn nghi ngờ tới nhau tiền đạo gây sảy hoặc sinh non.

Bác sĩ Cường cảnh báo 3 tháng cuối của thai kỳ là quãng thời gian có nhiều tai biến dồn dập nhất. Trong đó, cần phải chú ý tới tiền sản giật và sản giật. Khi thai phụ lên cơn giật có thể ngạt thở tím tái, tử vong do cắn vào lưỡi, suy gan, suy thận, phù phổi cấp…

Sản giật và tiền sản giật có thể gặp ở người cao huyết áp mạn tính, rối loạn máu khó đông, tiểu đường, bệnh thận, bệnh tự miễn như lupus. Một số yếu tố di truyền do gia đình có người từng bị, chế độ dinh dưỡng kém…

Biến chứng nguy hiểm cho bà bầu có thể xảy ra ở một số sản phụ có nhau bám thấp, nhau tiền đạo gây sinh non, chảy máu ồ ạt, vỡ tử cung nguy hiểm tới tính mạng của sản phụ. Tai biến này thường gặp ở những sản phụ mổ lấy thai nhiều lần, có sẹo mổ cũ. Các trường hợp này khi thấy bụng đau cần phải tới cơ sở y tế ngay lập tức.

“Một cấp cứu sản khoa nguy hiểm ở giai đoạn cuối thai kỳ cần phải biết đến đó là nhau bong non, diễn biến nhanh và chảy máu nặng bệnh nhân không được cấp cứu kịp thời nguy cơ tử vong là rất cao”, bác sĩ Tạ Việt Cường nói.